Staffmedia.am-ում մենք շարունակում ենք ներկայացնել այն աշխատությունները, որոնք օգնում են վերաիմաստավորել անձնային զարգացման և առաջնորդության սահմանները։ Նախորդ հոդվածում անդրադարձել էինք Վիջայ Գովինդարաջանի «Երեք արկղի լուծումը» գրքին, որն առաջարկում էր նորարարության ռազմավարական շրջանակ։
Այսօր կխոսենք հաջողության հոգեբանության հիմնասյուներից մեկի՝ Դեյվիդ Շվարցի «Մեծ մտածելու կախարդանքը» (The Magic of Thinking Big) գրքի մասին։
Այս աշխատության մեջ Շվարցն առաջարկում է մի հզոր գործիքակազմ, որը թույլ է տալիս հաղթահարել վախերը, վերջ դնել «արդարացումների հիվանդությանը» և կառուցել այնպիսի մտածելակերպ, որտեղ մեծ նպատակներն ու հավատը սեփական ուժերի հանդեպ դառնում են իրական ձեռքբերումների հիմնական շարժիչ ուժը։ Ըստ հեղինակի՝ մեր հաջողությունների չափը ուղիղ համեմատական է մեր մտածողության մասշտաբներին, իսկ մեծ մտածելը հմտություն է, որը կարող է յուրացնել յուրաքանչյուրը։
Գլուխ 1․ Հավատացեք ձեր հաջողությանը և դուք կհաջողեք
Շվարցը փաստում է, որ հաջողության հասնելու առաջին քայլը սեփական ուժերի հանդեպ անկոտրում հավատն է։ Նա հաջողությունը դիտարկում է ոչ թե որպես պատահականություն, այլ ֆինանսական ապահովության, ինքնահարգանքի և ազատության համադրություն։ Հեղինակը զգուշացնում է անհավատության վտանգների մասին՝ այն որակելով որպես բացասական ուժ, որը կաշկանդում է առաջընթացը։
Գրքում առանցքային է մտքի աշխատանքի նկարագրությունը. Շվարցն առաջարկում է պատկերացնել, որ մեր ուղեղում աշխատում են երկու վարպետներ՝ Պարոն Հաղթանակը և Պարոն Պարտությունը։ Երբ դուք դրական ազդակներ եք տալիս ձեր մտքին, աշխատանքի է անցնում Պարոն Հաղթանակը՝ գտնելով հաջողության հասնելու ուղիներ։ Սակայն սեփական ուժերի հանդեպ կասկածելիս ղեկը ստանձնում է Պարոն Պարտությունը։ Հեղինակը հորդորում է ամեն օր մարզել «Հաղթանակի վարպետին»՝ կենտրոնանալով բացառապես մեծ նպատակների վրա։
Գլուխ 2․ Բուժվեք «էքսկյուզիտիսից»՝ ձախողման հիվանդությունից
Շվարցն անդրադառնում է մի տարածված երևույթի, որն անվանում է «էքսկյուզիտիս» կամ արդարացումների հիվանդություն։ Սա այն վիճակն է, երբ մարդը մշտապես գտնում է պատճառներ՝ սեփական անգործությունը կամ ձախողումը արդարացնելու համար։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է դրա չորս հիմնական ձևերը.
- Առողջական. Հեղինակը շեշտում է, որ պետք չէ սեփական առողջությունը դարձնել արգելք։ Նա առաջարկում է երախտապարտ լինել ունեցած առողջության համար և խուսափել հիվանդությունների մասին անվերջ խոսակցություններից։
- Ինտելեկտուալ. Գրքում նշվում է, որ մարդիկ հաճախ թերագնահատում են սեփական խելքը և գերագնահատում ուրիշներինը։ Շվարցը հստակեցնում է՝ կարևորը ոչ թե ինտելեկտի քանակն է, այլ այն, թե ինչպես եք կիրառում ձեր ունեցած մտավոր ներուժը։
- Տարիքային. Հեղինակը կոչ է անում հրաժարվել «արդեն ուշ է» կամ «դեռ շատ վաղ է» մտածողությունից և կենտրոնանալ այն արդյունավետ տարիների վրա, որոնք դեռ առջևում են։
- Բախտի. Շվարցը հերքում է «վատ բախտի» գաղափարը՝ պնդելով, որ հաջողությունը մանրակրկիտ պլանավորման և հետևողական աշխատանքի արդյունք է։
Գլուխ 3․ Կառուցեք վստահություն և ոչնչացրեք վախը
Այս հատվածում հեղինակը մանրամասնում է, որ վախը հաճախ մեր երևակայության արդյունքն է, սակայն այն իրական արգելք է հաջողության ճանապարհին։ Որպես վախը հաղթահարելու լավագույն դեղամիջոց՝ Շվարցն առաջարկում է գործողությունը։ Նա ընդգծում է, որ անվճռականությունը սնում է վախը, մինչդեռ ակտիվ քայլերը ոչնչացնում են այն։ Հեղինակը նաև հորդորում է ուրիշներին ընկալել հավասարի՝ հիշեցնելով, որ բոլոր մարդիկ էլ ունեն իրենց թերությունները, և կարիք չկա կաշկանդվել որևէ մեկի ներկայությունից։
Գլուխ 4․ Ինչպես մտածել մեծ մասշտաբներով
Շվարցը նկատում է, որ մեր ձեռքբերումների չափը ուղղակիորեն կապված է մեր մտածողության մասշտաբի հետ։ Նա ինքնանվաստացումը համարում է մարդկային ամենամեծ թերություններից մեկը։ Խորհուրդ է տրվում հարստացնել բառապաշարը դրական և քաջալերող բառերով՝ թե՛ ինքներդ ձեզ, թե՛ ձեր ծրագրերը նկարագրելիս։ Հեղինակը մատնանշում է, որ պետք չէ նայել իրերին այնպես, ինչպես դրանք կան այսօր, այլ պետք է տեսնել դրանց ապագա պոտենցիալը։
Գլուխ 5․ Ինչպես մտածել և երազել ստեղծագործաբար
Հեղինակը զարգացնում է այն միտքը, որ ստեղծագործական մտածողությունը սոսկ արվեստագետների մենաշնորհը չէ։ Դա ցանկացած գործընթաց բարելավելու նոր ուղիներ գտնելու ունակությունն է։ Շվարցը հորդորում է հանել «անհնար» բառը բառապաշարից և դառնալ առաջադեմ մտածող։ Նա վստահեցնում է, որ ստեղծագործական ունակությունները զարգանում են ուրիշներին լսելու և հարցեր տալու միջոցով, ինչը թույլ է տալիս սովորել այլոց փորձից։
Գլուխ 6․ Դուք այն եք, ինչ մտածում եք ձեր մասին
Այս գլխում Շվարցը կենտրոնանում է ինքնագնահատականի վրա՝ նշելով, որ աշխարհը մեզ վերաբերվում է այնպես, ինչպես մենք ենք վերաբերվում ինքներս մեզ։ Հեղինակը կարևորում է պատշաճ արտաքին տեսքը՝ նշելով, որ որակյալ հագուստն ու խնամվածությունը բարձրացնում են մարդու ներքին ինքնավստահությունը։ Բացի այդ, նա խորհուրդ է տալիս պարբերաբար կիրառել «ինքնաքաջալերման» տեխնիկան՝ հիշեցնելով սեփական առավելությունների մասին։
Գլուխ 7․ Կառավարեք ձեր միջավայրը. ընտրեք «առաջին կարգը»
Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջապատի ազդեցությանը։ Հեղինակը մեր միտքը համեմատում է սպունգի հետ, որը ներծծում է միջավայրի էներգիան։ Նա հորդորում է զգուշորեն ընտրել շփման շրջանակը՝ խուսափելով բացասական և միջակ մարդկանցից, ովքեր կարող են սաբոտաժի ենթարկել ձեր երազանքները։ Շվարցն առաջարկում է խորհրդի համար դիմել միայն նրանց, ովքեր արդեն հասել են հաջողության և ունեն առաջադեմ մտածողություն։
Գլուխ 8․ Ձեր վերաբերմունքը դարձրեք ձեր դաշնակիցը
Շվարցը մատնանշում է, որ մեր ներքին վերաբերմունքն անխուսափելիորեն արտացոլվում է ձայնի, հայացքի և մարմնի լեզվի մեջ։ Նա կոչ է անում լինել խանդավառ՝ անկախ կատարվող աշխատանքի բնույթից։ Եթե դուք ոգևորված եք ձեր գործով, շրջապատը նույնպես կվարակվի այդ էներգիայով։ Բացի այդ, հեղինակը հիշեցնում է՝ ծառայությունը դրեք առաջին տեղում, և ֆինանսական հաջողությունն ինքնաբերաբար կհետևի ձեզ։
Գլուխ 9․ Ճիշտ վերաբերմունք ունեցեք մարդկանց նկատմամբ
Այս գլխում հեղինակը հիմնավորում է, որ հաջողությունն անհնար է առանց ուրիշների աջակցության։ Նա հորդորում է լինել այնպիսի անհատականություն, ում հետ հաճելի է համագործակցել։ Խորհուրդ է տրվում սովորել զսպել սեփական էգոն և անկեղծորեն հետաքրքրվել դիմացինի խնդիրներով։ Շվարցը ներկայացնում է «զրույցի առատաձեռնության» գաղափարը՝ խրախուսելով մարդկանց խոսել իրենց մասին, ինչը ամուր հարաբերությունների հիմքն է։
Գլուխ 10․ Ձեռք բերեք գործելու սովորություն
Շվարցը շեշտում է, որ գաղափարներն արժեքավոր են միայն իրագործման դեպքում։ Հաջողակ մարդիկ, ըստ հեղինակի, գործողության մարդիկ են։ Նա խորհուրդ է տալիս չսպասել «իդեալական պահին», քանի որ այն երբեք չի գալու։ Գործողությունը ոչ միայն արդյունքի հասնելու միջոց է, այլև լավագույն դեղը՝ անվստահությունից և տագնապից ազատվելու համար։
Գլուխ 11․ Ինչպես պարտությունը վերածել հաղթանակի
Շվարցն առաջարկում է նորովի նայել ձախողումներին։ Նա պնդում է, որ հաջողակ մարդուն միջակությունից տարբերում է միայն պարտությանը տրվող արձագանքը։ Հեղինակը հորդորում է լինել ինքնաքննադատ, վերլուծել սեփական սխալները և դրանք դիտարկել որպես արժեքավոր դասեր։ Նա հիշեցնում է, որ ցանկացած իրավիճակից կա ելք, եթե պատրաստ եք սովորել և նորից փորձել։
Գլուխ 12․ Օգտագործեք նպատակները ձեր աճի ճանապարհին
Հեղինակը նպատակը համեմատում է նավի կողմնացույցի հետ։ Առանց հստակ նպատակակետի մարդը պարզապես դեգերում է կյանքում։ Շվարցը խորհուրդ է տալիս կազմել երկարաժամկետ և կարճաժամկետ պլաններ՝ մեծ նվաճումները բաժանելով փոքր, իրագործելի քայլերի։ Նա նաև շեշտում է ինքնակրթության մեջ ներդրումներ անելու անհրաժեշտությունը՝ համարելով այն ամենաշահութաբեր ռազմավարությունը։
Գլուխ 13․ Ինչպես մտածել առաջնորդի պես
Գիրքը եզրափակվում է առաջնորդության սկզբունքների վերլուծությամբ։ Շվարցն ընդգծում է, որ առաջնորդությունը մտածելակերպ է, որը հիմնված է մարդկային վերաբերմունքի, մշտական առաջընթացի և ինքնավերլուծության վրա։ Նա խորհուրդ է տալիս ամեն օր առանձնացնել հատուկ ժամանակ մենության մեջ մտածելու համար, ինչը թույլ է տալիս վերագնահատել ընթացքը և ճիշտ որոշումներ կայացնել։
Գիրքը ևս մեկ անգամ փաստում է, որ մեր կյանքի հաջողությունների սահմանները գծվում են մեր իսկ մտքում։ Մեծ մտածելը ոչ թե բնատուր տաղանդ է, այլ գիտակցված ընտրություն, որը պահանջում է ամենօրյա աշխատանք և անսասան հավատ սեփական ուժերի հանդեպ։
Իսկ ո՞րն է լինելու ձեր առաջին «մեծ քայլը» այս սկզբունքները կիրառելիս։ Մի՛ բավարարվեք միջակությամբ, երբ ունեք ներուժ հասնելու անհնարինին. զինվե՛ք Շվարցի գործիքակազմով և թույլ տվեք, որ ձեր հավատն ու գործողությունները կերտեն ձեր ապագան:
